POLSKA!YEAR czyli Rok Polski w Wielkiej Brytanii to program wydarzeń kulturalnych, realizowany przez Instytut Adama Mickiewicza w Warszawie i Instytut Kultury Polskiej w Londynie w porozumieniu z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Ministerstwem Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej. Rozpocznie się w maju 2009 r. i będzie trwać do maja 2010 r. Kilka wydarzeń – jako zapowiedzi POLSKA!YEAR – będzie miało miejsce już od marca 2009.

Wydarzenia kulturalne POLSKA!YEAR będą ukazywać Polskę jako kraj dynamiczny i nowoczesny, a jednocześnie o bogatych tradycjach i kulturze, historycznie i cywilizacyjnie znacznie bliższy Brytyjczykom niż to wynika z obiegowych sądów i przypisywanych Polakom stereotypów. Istotne jest, aby pokazać, że polska kultura opierając się na tych samych wartościach, które są podstawą społeczeństwa brytyjskiego, stworzyła własne nurty, wydała twórców i dzieła, które współtworzą europejskie dziedzictwo. Budowanie, poprzez prezentację kultury, wizerunku Polski wolnej, demokratycznej, otwartej, tolerancyjnej, nowoczesnej stanie się elementem promocji kraju, ułatwiającym współpracę w innych dziedzinach – gospodarce, nauce, turystyce.

Program wydarzeń kulturalnych dostosowany będzie do oczekiwań i potrzeb Brytyjczyków. Jesteśmy w stałym kontakcie z najważniejszymi brytyjskimi instytucjami kulturalnymi, między innymi z: British Museum, Imperial War Museum, Victoria and Albert Museum, Barbican Centre, British Library, Tate Modern, National Portrait Gallery. Obok wydarzeń realizowanych w najbardziej prestiżowych miejscach, przy współudziale wybitnych partnerów i instytucji, adresowanych do odbiorców tzw. kultury wysokiej, przygotowujemy wydarzenia o charakterze masowym. Kiermasze, koncerty plenerowe oraz inne, liczne imprezy związane z tzw. kulturą popularną – wydarzenia tego typu przyciągną uwagę szerokiego spektrum odbiorców i zaistnieją w świadomości brytyjskiej opinii publicznej.

Ważnym elementem przygotowań do POLSKA!YEAR był i jest program wizyt studyjnych, adresowany do ludzi kultury, specjalistów różnych dziedzin. Dzięki niemu wraz z Instytutem Kultury Polskiej w Londynie nawiązaliśmy bezpośrednie kontakty między polskimi i brytyjskimi instytucjami kultury, rozpoczęliśmy wiele wspólnych projektów i nadajemy nową jakość stosunkom polsko-brytyjskim.

Od momentu rozpoczęcia przygotowań Instytut Adama Mickiewicza oraz Instytut Kultury Polskiej w Londynie zorganizowały wizyty studyjne łącznie dla około 200 gości z Wielkiej Brytanii, w ramach których na kilkudniowe pobyty przyjechali do Polski eksperci, kuratorzy, dziennikarze, animatorzy życia artystycznego – dyrektorzy muzeów i festiwali artystycznych. Wśród gości znaleźli się m.in. przedstawiciele najbardziej wpływowych i prestiżowych instytucji i organizacji artystycznych, tacy jak dyrektor National Gallery w Londynie, dyrektor Henry Moore Fundation, dyrektor V&A Museum czy dyrektor Edinburgh International Festival, a także przedstawiciele Tate Gallery, National Theatre, krytycy i publicyści najważniejszych brytyjskich tytułów prasowych. Dla wielu naszych gości wizyty studyjne są pierwszą okazją do kontaktu z Polską, dzięki nim przedstawiciele brytyjskiego kulturalnego establishmentu wyrabiają sobie własne zdanie na temat tego, co nasz kraj i kultura mają do zaoferowania. Kultura polska będzie prezentowana we wszystkich regionach Wielkiej Brytanii, od największych metropolii po miejsca, w których sztuka polska nie gościła do tej pory. Na mapie przygotowywanych wydarzeń poza Londynem znalazły się już Edynburg, Cardiff, Canterbury, Leeds, Liverpool, Oxford, Belfast, Glasgow, Norwich i wiele innych. W prace nad projektami włączyły się czołowe instytucje kultury brytyjskiej.

W trakcie POLSKA!YEAR zostaną zaprezentowane osiągnięcia współczesnych artystów polskich. Postaramy się również zainteresować Brytyjczyków naszymi dokonaniami z dziedziny kultury utrwalonymi już w historii. Chcemy pokazać to, co warte uwagi, to, co zainteresuje widzów z Wielkiej Brytanii: przedstawienia teatralne, wystawy w galeriach, koncerty. Planujemy też retrospektywę najciekawszych polskich filmów. Pragniemy, aby współpraca między polskimi i brytyjskimi instytucjami, a także środowiskami kulturalnymi, artystycznymi i naukowymi, nawiązana na potrzeby POLSKA!YEAR, po jego zakończeniu była kontynuowana.

PRZYGOTOWANIA
Instytut Adama Mickiewicza rozpoczął przygotowania do organizacji POLSKA!YEAR we wrześniu 2006 roku. Organizatorzy przyjęli założenie, że POLSKA!YEAR nie może być tylko jednorazową prezentacją polskiej kultury na Wyspach, ale musi służyć nawiązaniu trwałych kontaktów między polskimi i brytyjskimi instytucjami artystycznymi, twórcami i animatorami kultury.

Przyjęto też, że Brytyjczycy powinni być współautorami prezentowanych projektów kulturalnych, gdyż z jednej strony będzie to najlepszą gwarancją sukcesu tych przedsięwzięć, z drugiej - zachęci brytyjskich specjalistów do głębszego zapoznania się z polską kulturą i nawiązania kontaktów z polskimi twórcami i środowiskami artystycznymi.

PROGRAM
Na program POLSKA!YEAR złożą się wystawy sztuki dawnej i współczesnej, koncerty muzyki klasycznej, jazzowej i współczesnej, przeglądy filmów fabularnych, dokumentalnych i animowanych, spektakle teatralne, a także konferencje i seminaria. Planowane są też publikacje promujące poszczególne dziedziny polskiej kultury współczesnej (film, design, architekturę) oraz wydarzenia adresowane do publiczności masowej m.in. takie jak impreza promocyjna na Trafalgar Square w Londynie, pokazy mody czy regaty wioślarskie na Tamizie.

Sztuki plastyczne
Planowane wystawy odbywać się będą w najbardziej renomowanych londyńskich galeriach takich jak: Tate Modern, Tate Britain, Barbican, Whitechapel, a także poza Londynem m.in. w Modern Art Oxford, Tate Liverpool, Ikon Gallery w Birmingham, Sainsbury Centre for Visual Arts w Norwich, Tramway (Glasgow) oraz równie ciekawych, choć mniej znanych galeriach w Belfaście, Liverpoolu, Dundee (Szkocja). Do najważniejszych wystaw muzealnych planowanych w ramach POLSKA!YEARu należą: wystawa polskiego malarstwa przełomu XIX/XX w. w Tate Britain w Londynie, wystawa portretów Stanisława Augusta Poniatowskiego w Dulwich Picture Gallery, wystawa arcydzieł z bursztynu w Hunterian Museum w Glasgow, wystawa prezentująca twórczość ST. I. Witkiewicza (Witkacego) w Royal Scottish Academy w Edynburgu, wystawa monograficzna prezentująca twórczość Feliksa Topolskiego w Museum of London. Na długiej liście polskich twórców, których prace będą pokazywane w Wielkiej Brytanii znajdują się m.in.: Tadeusz Kantor, Józef Robakowski, Mirosław Bałka, Paweł Althamer, Robert Kuśmirowski, Goshka Macuga (polska artystka nominowana w 2008 roku do prestiżowej nagrody Turner Price), Paulina Ołowska, Monika Sosnowska.

Muzyka
Spośród ważniejszych planowanych projektów wymienić należy: współpracę z festiwalem muzyki współczesnej Sounds New w Canterbury, który w 2009 r. w całości poświęcony zostanie muzyce polskiej. Najważniejszym wydarzeniem tego festiwalu będzie wykonanie Pasji Św. Łukasza Krzysztofa Pendereckiego z udziałem Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia (NOSPR), polskiego chóru i solistów poprowadzonych przez kompozytora. Koncert odbędzie się w katedrze w Canterbury. Planowane są także projekty promujące polską muzykę jazzową (m.in. trasa koncertowa Tomasza Stańki towarzysząca wydaniu jego najnowszej płyty, poświęcony muzyce polskiej festiwal jazzowy Fresh Festival, odbywający się w Liverpoolu). W związku z przypadającą w 2010 r. 200. rocznicą urodzin Fryderyka Chopina planowane są projekty poświęcone życiu i twórczości tego kompozytora – m.in. 2 wystawy (British Library i National Library of Scotland).

Architektura i design
Najważniejsze projekty dotyczące architektury przygotowywane w ramach POLSKA!YEAR organizowane będą we współpracy z Royal Institute British Architects (RIBA) w Londynie – najbardziej prestiżową brytyjską organizacją zajmującą się architekturą. Polski design będzie prezentowany w Wielkiej Brytanii w ramach kilku projektów planowanych podczas London Design Festival, który odbędzie się jesienią 2009 roku. Wśród innych planowanych wydarzeń związanych z promocją polskiej architektury wymienić należy przygotowanie dwóch dodatków do popularnego brytyjskiego miesięcznika „Blueprint” zajmującego się architekturą i designem.

Teatr
W ramach przygotowań do promocji polskiego teatru w czasie POLSKA!YEAR w Wielkiej Brytanii nawiązano kontakt i współpracę z ważnymi brytyjskimi festiwalami teatralnymi: Edinburgh International Festival, Canterbury Festival, Belfast Festival At Queen’s, Norwich and Norfolk Festival, a także z renomowanymi teatrami – Royal Court Theatre (Londyn), Barbican (Londyn), National Theatre (London), Traverse Theatre (Edynburg) oraz z ośrodkami badawczymi zajmującymi się teatrem: University of Kent – Drama and Theatre Studies (Canterbury), Centre for Performance Research w Aberystwyth (Walia).

Konferencja w Londynie

Koordynatorem Roku jest Aneta Prasał-Wiśniewska.